was successfully added to your cart.

Winkelmand

Review: Verslaafd aan de Liefde

By 1 januari 2016 november 1st, 2019 Relatietherapie & -coaching

Review van: Jan Geurtz, verslaafd aan de liefde, de weg naar zelfacceptatie en geluk in relaties, Ambo/Anthos, Amsterdam 2009.

Dit boek gaat recht af op wat Geurtz zelf noemt ‘de moeder van alle problemen’, en dat is de liefde en het feit dat we in de liefde lijden. Hulde. Ik ben gek op boeken die grote problemen op durven te pakken. En nog meer hulde omdat Geurtz meteen ook met de oplossing komt: we lijden omdat we de ware aard van de geest niet herkennen (VAL 12). Laat ik dan maar in dezelfde stijl verder gaan: ik geloof er geen snars van. Maar het blijft een mooi geschreven en inspirerend boek.

In het eerste deel geeft Geurtz een theoretisch frame, om te begrijpen hoe ons leven in relaties feitelijk bestuurd wordt door onbewuste motieven en patronen die we meenemen vanuit onze vroegste jeugd en opvoeding. Als je boos wordt op je partner, omdat ze kritiek op je heeft, dan wordt je niet (alleen) boos op haar maar (vooral) op je eigen onvermogen om jezelf te zien als iemand die fouten kan maken. Of als je partner meer afstand wil, en dat een angst voor verlating oproept: dan voel je niet alleen de afstand die hij wil maar vooral jouw oude pijn.

Verslaafd

En zo haken in de liefde de oude patronen van stellen in elkaar vast. We zijn verslaafd aan de liefde omdat we in de liefde hopen onze eigen problemen op te lossen. We zoeken die ene partner met wie het helemaal goed is en die ons van ons lijden aan de existentie verlost. En we worden kwaad als een partner dat vervolgens niet voor ons kan doen.

Achter onze afhankelijkheid van elkaar zitten dus vooral innerlijke werelden. Het boek van Geurtz biedt een totaalvisie aan op het ontstaan en de structuur daarvan. Met die ambitie is het een prestatie dat het boek niet dwingend of drammerig geschreven is, maar vooral een vriendelijke en zelfrelativerende toon heeft. Er zitten spannende en leuke gedachten in, en inspirerende boeddhistische wijsheden.

De pijn is weg

Ondertussen denk ik echter dat de visie van Geurtz in haar kern niet klopt, zelfs misleidend is, omdat zij voorbij gaat aan datgene waarmee iemand die lijdt aan de liefde zit. De liefde is namelijk een verhouding tot een ander, vandaar relatie. Dat maakt dat we ook door die ander te raken zijn. We kunnen daarvan genieten in een letterlijke aanraking, in intimiteit, seks en gezelligheid. En dus kunnen we ook lijden als we de ander moeten missen, als hij ons verlaat of zelfs sterft. Het één komt met het ander. Maar niet voor Geurtz. Hij lost het probleem van het lijden op doordat hij de betrekking tot de ander, en de afhankelijkheid van de ander opheft. Uiteindelijk ben je volgens Geurtz in een gevecht met jezelf. Als je (geestelijk) daar doorheen prikt, lost de pijn ook op:

“als ál je verzet en verkramping heel even oplossen […], dan, ineens, gebeurt het wonder: terwijl je ernaar kijkt, blijkt de pijn plotseling helemaal geen pijn te zijn maar een wolkje energie, zo puur en zuiver en helder! Verbijsterd en vol geluk zie je het gebeuren: er is geen pijn, er wàs nooit pijn, het was altijd al de geest die oordeelde en wegliep. Het was altijd al de geest die zich vergiste…” (VAL 139)

Hoofd in de Wolken

Natuurlijk, met veel nuance kan ik nog een heel eind met hem meekomen. De bereidheid om aan jezelf te werken is de snelste weg uit de relatieproblemen. Alleen al omdat je daar regie over kunt nemen terwijl het een illusie is dat je je partner zou kunnen veranderen. Dus kun je ook werken aan je eigen omgang met de pijn die je aan een relatie ervaart. Maar Geurtz zegt meer. Hij zegt dat je je vergist als je denkt dat je lijdt. En dat… ja, wat moet ik zeggen? Ik heb er eigenlijk geen woorden voor, ik zit te happen naar adem.

Dus verwijs ik maar naar een oud document, niet uit het boeddhisme maar uit de Westerse cultuur: de komedie ‘De Wolken’ van Aristophanes. De komedie voert Socrates op als filosofische charlatan. Ongewoon voor ons maar in zijn eigen tijd had Socrates een niet al te beste reputatie. In deze komedie leert hij iemand die in de schulden zit zo te redeneren, dat de dag van de aflossing, en dus de aflossingsplicht, en dus het recht van zijn schuldeiser niet bestaat. Deze slimmigheden helpen de schuldenaar in het echte leven natuurlijk niet. Het slot van het lied is dat de man de hele filosofenschool van Socrates in de fik steekt.

Niet doen!

Goed, dat was lang geleden. We straffen onze schrijvers en denkers gelukkig niet meer op deze manier. Dus zeg ik: Dankjewel Jan Geurtz voor je boek. Echt waar: het is een goed geschreven boek met veel pakkende en vaak ook grappige beelden. Je brengt jouw manier om naar relatieproblemen te kijken helder in beeld. En je hebt gelijk als je zegt dat mensen (soms, zou ik zeggen) tè afhankelijk van elkaar zijn voor hun geluk. En verder: ik hoef het niet met je eens te zijn. Daarvoor zijn boeken niet. Ze zijn om ermee in gesprek te treden. Zie dit dus als mijn gespreksverslag met Jan Geurtz. Dan zeg ik in ons gesprek, juist wat de kern ervan betreft: nee!! Vrije val van het denken, no go area.

Harald

Author Harald

Haralds stijl van coachen kenmerkt zich door rust en helderheid met een stevige bite. Niet gehinderd door conventies en opgegroeid in het buitengebied van Tilburg tussen natuur en dieren, is hij oorspronkelijk en praktisch. Diepgaande studie van filosofie en religie heeft hem een scherpe blik gegeven op de zaken die er echt toe doen in het leven. Harald heeft zijn coachees ondenkbare hordes zien nemen, patronen zien doorbreken en hoge doelen zien bereiken. Hij werkt voor hen met passie en dankbaarheid voor het vertrouwen dat zij hem geven.

More posts by Harald